НАЖМИДДИН КОМИЛОВ ВА ТАСАВВУФ ФАЛСАФАСИ
Keywords:
Нажмиддин Комилов, Тасаввуф, таълимот, Тасаввуф фалсафаси, Ирфон, диний-фалсафий таълимот, тасаввуфшунос, тадқиқот методи, Тасаввуф онтологияси, Тасаввуф гносеологияси, Тасаввуф антропологияси. герменевтика, нафс, таҳлил, тадқиқ.Abstract
Таниқли ўзбек тасаввуфшунос олими профессор Нажмиддин Комилов (1937-2012) тадқиқотларида Тасаввуф диний таълимот, фалсафий таълимот ва ижтимоий ҳаракатнинг бирлашган шакли сифатида кўриб чиқилади. Тасаввуфшунос олим Тасаввуфнинг ўзига хос жиҳатларини таҳлил қилиб, бу таълимотнинг кўп қирралилигини таъкидлайди. Тасаввуфнинг Ислом дини таркибида, исломий анъаналар асосида, аммо ўзига хос, мустақил диний-фалсафий таълимот сифатида шаклланиб, ривожланганлиги масаласини ўрганади.
Н.Комилов Тасаввуфнинг метафизик, онтологик, гносеологик ва антропологик жиҳатларини, яъни, илоҳий ҳақиқат, борлиқ, билиш (маърифат) назарияси, инсон борлилиги, унинг руҳият олами ва моҳияти ҳақида фалсафий тафаккур қилиш имкониятларини таҳлил қилади.
Нажмиддин Комиловнинг Тасаввуф таълимоти ҳақидаги қарашларида ушбу таълимотнинг диний, фалсафий ва ижтимоий жиҳатлари комплекс кўриб чиқилади.
Ушбу мақолада тасаввуфшунос олим Нажмиддин Комиловнинг Тасаввуф фалсафасига оид тадқиқотлари ва унинг ушбу диний-фалсафий таълимотнинг онтологик, гноснологик ва антропологик жиҳатларига муносабати масаласи таҳлил ва тадқиқ этилади.
References
Комилов Н. Тасаввуф. – Тошкент: “Movarounnahr” – “O`zbekiston”, 2009.
Холмўминов Ж. Қиёсий тасаввуфшунослик (Монография). – Тошкент: “Тошкент давлат шарқшунослик университети”, “Yosh avlod matbaa”, 2021.
Комилов Н. Муқаддима. / Комил инсон ҳақида тўрт рисола. Форс-тожик тилидан Нажмиддин Комилов таржимаси. – Тошкент: “Маънавият”, 1997.
Азизиддин Насафий. Зубдатул ҳақойиқ. /Форс-тожик тилидан Н.Комилов таржимаси. – Тошкент, 1995; Азизиддин Насафий. Комил инсон китоби. /Нажмиддин Комилов, Олимжон Давлатов таржимаси. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2021.
Азизиддин Насафий. Комил инсон китоби. /Нажмиддин Комилов, Олимжон Давлатов таржимаси. – Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги нашриёт-матбаа ижодий уйи, 2021.
Комилов Н. Нажмиддин Кубро. – Тошкент: А.Қодирий номидаги Халқ мероси нашриёти,1995.
Комилов Н. Тасаввуф. (Шарқ фалсафий тафаккури тарихидан. Тасаввуф ёки комил инсон ахлоқи). Биринчи китоб. – Тошкент: “Ёзувчи”, 1996.
Комилов Н. Тасаввуф (Тавҳид асрори). Иккинчи китоб. – Тошкент: “Ғ.Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти”, 1999.
Комилов Н. Фақр нури порлаган қалб. Алишер Навоийнинг форсий қасидалари. – Тошкент: “Маънавият”, 2001.
Комилов Н. Комил инсон – миллат келажаги. – Тошкент, 2001.
Комилов Н. Хизр чашмаси. – Тошкент: “Маънавият”, 2005.
Комилов Н. Маънолар оламига сафар. (Алишер Навоий ғазалларига шарҳлар). – Тошкент: “Tamaddun”, 2012.
Комилов Н. Мардлик тариқати (Жавонмардлик ҳақида) // “Тафаккур”, №1. 1994.
