ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ЖИНОЯТЧИЛИГИ: КРИМИНОЛОГИК ТАҲЛИЛ ВА ПРОФИЛАКТИКА МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.

ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ЖИНОЯТЧИЛИГИ: КРИМИНОЛОГИК ТАҲЛИЛ ВА ПРОФИЛАКТИКА МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ.

Authors

  • Усманова Муборак Акмалджановна Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети профессори

Keywords:

вояга етмаганлар, жиноятчилик, криминология, детерминантлар, гуруҳий жиноятчилик, импулсивлик, ижтимоийлашув, профилактика, ҳуқуқий таълим, ижтимоий реабилитация, қайта ижтимоийлаштириш, ҳуқуқий маданият.

Abstract

Мақолада вояга етмаганлар жиноятчилиги ижтимоий-ҳуқуқий ҳодиса сифатида комплекс ва интердисциплинар ёндашув асосида таҳлил қилинади. Вояга етмаганлар жиноятчилигининг назарий-методологик негизлари, криминологик тавсифи ҳамда уни шакллантирувчи детерминантлар (оилавий муҳит, ижтимоий назорат, таълим ва ҳуқуқий маданият, иқтисодий омиллар, тенгдошлар таъсири) тизимли равишда очиб берилади. Жиноий жавобгарлик ёшига оид миллий ҳуқуқий тартибга солишнинг мазмуни ва унинг инсонпарварлик тамойили билан уйғунлиги асосланади. Шунингдек, профилактика фаолиятининг умумий, махсус ва индивидуал даражаларида самарадорликни ошириш йўналишлари таклиф этилиб, ҳуқуқий таълимни кучайтириш, оила билан мақсадли ишлаш, ижтимоий реабилитация ва қайта ижтимоийлаштириш механизмларини кенгайтиришнинг илмий-амалий аҳамияти ёритилади.

References

Мирзиёев Ш. М. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисга Мурожаатнома. // «Халқ сўзи», 2025 йил 26 декабрь.

Kun.uz расмий сайти (вояга етмаганлар жиноятчилигига оид статистик маълумотлар). Манба: https://kun.uz.

United Nations. Definition of youth / UN documents. Манба: https://undocs.org/ru/A/36/215.

United Nations Youth Strategy “Youth 2030”. Манба: https://www.un.org/youthenvoy/youth-2030/.

Беличева С.А. Характеристика современного состояния проблем девиантного поведения несовершеннолетних и пути её решения. М., 1995. С. 91–95.

Выготский Л.С. Кризисы детского развития. Манба: http://lutim.narod.ru/dip.htm.

Выготский Л.С. Проблемы возраста. Манба: http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Pedagog/hrestomatia/03.php.

Варданян А. Б. Некоторые проблемы раскрытия и расследования тяжких преступлений против личности, совершённых по сексуальным мотивам. // Юрист-Правоведъ. 2010. № 4. С. 11–14.

Зарипов З., Исмаилов И. Криминология: дарслик. Тошкент: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси, 2006. 170-б.

Криминология: учебник для вузов /А. И. Алеkсеев, Ю. Н. Аргунова, С. В.Ванюшкин и др.; под общ. ред. А. И. Долговой. М.:Норма, 2017.338-с.

Рустамбаев М.Х., Абдурасулова Қ.Р., Нурмуҳаммедова Г.Б. Криминология: дарслик. Т: Yuridik adabiyotlar Publish, 2024. 424 б.

ИНТЕРНЕТ МАНБАЛАР:

Ўзбекистон Республикаси ҳукумат портали: http://www.gov.uz.

Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси. http://www.stat.uz.

Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси: http://www.norma.uz.

LexUZ — миллий ҳуқуқий ахборот тизими: http://www.lex.uz.

Downloads

Published

2026-02-01

How to Cite

Усманова Муборак Акмалджановна. (2026). ВОЯГА ЕТМАГАНЛАР ЖИНОЯТЧИЛИГИ: КРИМИНОЛОГИК ТАҲЛИЛ ВА ПРОФИЛАКТИКА МЕХАНИЗМЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ. IMRAS, 9(2), 9–14. Retrieved from https://journal.imras.org/index.php/sps/article/view/2745

Issue

Section

Articles
Loading...