НЕМИС ОРИЕНТАЛИСТИКАСИДА ИБН АЛ-АРАБИЙ ИРФОНИЙ ТАЪЛИМОТИНИНГ ТАДҚИҚИ (МЕЙЕР, РИТТЕР ВА ШИММЕЛ)
Keywords:
Немис ориенталистикаси, Ибн ал-Арабий, ирфоний таълимот, Тасаввуф, мистицизм, тадқиқ, Мейер, Риттер, Шиммел, қарашлар.Abstract
Ислом мистицизми тарихида Ибн ал-Арабий (1165–1240) буюк мутафаккирлардан бири ҳисобланади. Унинг метафизик тизими, айниқса, “wahdat al-wujud” (борлиқ бирлиги) концепцияси Тасаввуф фалсафасининг марказий ғояларидан бири сифатида қаралади.
Европада Ибн ал-Арабий таълимотини академик таҳлил қилишда немис ориенталистикаси алоҳида роль ўйнади. XIX аср охири ва XX асрда Германия ва немис тилидаги илмий муҳитда Ибн ал-Арабий ирфоний меросини филологик ва фалсафий нуқтаи назардан ўрганишга катта эътибор қаратилди. Бу жараёнда айниқса, қуйидаги уч олимнинг тадқиқотлари муҳим аҳамият касб этди:
- Hellmut Ritter.
- Fritz Meier.
- Annemarie Schimmel.
Уларнинг тадқиқотлари Ибн ал-Арабий фалсафасини турли методологик нуқтаи назардан талқин қилган.
Германияда Тасаввуф тарихи, адабиёти ва фалсафасига оид тадқиқотлар XX асрда ориентиалистика мактаби орқали шаклланди. Бу анъананинг асосий олимлари – Hellmut Ritter, Fritz Meier ва Bernd Radtke. Уларнинг тадқиқотлари немис ва Ғарб илмий соҳаcида Ибн ал-Арабийнинг ирфоний таълимоти ва Тасаввуф метафизикасини ўрганишда фундаментал аҳамиятга эга.
Ушбу мақолада ушбу немис ориенталист олимларининг Ибн ал-Арабий ирфоний таълимотига оид тадқиқотлари қисқа тарзда таҳлил ва тадқиқ этилади.
References
: https://en.wikipedia.org/wiki/Hellmut_Ritter?utm_source=chatgpt.com "Hellmut Ritter"
: https://en.wikipedia.org/wiki/Fritz_Meier?utm_source=chatgpt.com "Fritz Meier"
: Schimmel, Annemarie. Mystical Dimensions of Islam. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975. – Рp. 3, 263–270.
: Schimmel, Annemarie. Rumi’s World: The Life and Works of the Greatest Sufi Poet. Boston & London: Shambhala Publications, 2001. – Рp. 45–52.
: Meier, Fritz. Essays on Islamic Piety and Mysticism.
Leiden – New York – Köln: Brill, 1999. – Рp. 112–118, 146–152.
: Ritter, Hellmut. Das Meer der Seele: Mensch, Welt und Gott in den Geschichten des Fariduddin Attar. Leiden: E.J. Brill, 1955. – Рp. 21–35, 67–74.
: Gramlich, Richard. Die schiitischen Derwischorden Persiens. – Wiesbaden: Franz Steiner Verlag, 1987. – Рp. 89–96.
: Radtke, Bernd. Sufism in the 9th and 10th Centuries. Leiden – New York – Köln: Brill, 1996. – Рp. 14–20, 131–138.
: Knysh, Alexander. Islamic Mysticism: A Short History. Leiden – Boston: Brill, 2010. – Рp. 23–24, 65–70.
: Chittick, William C. The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-Arabi’s Metaphysics of Imagination. – Albany: State University of New York Press, 1989. – Рp. 79–85, 121–126.
: Ernst, Carl W. Sufism: An Introduction to the Mystical Tradition of Islam. – Boston: Shambhala Publications, 2011. – Рp. 98–104.
: Trimingham, J. Spencer. The Sufi Orders in Islam. Oxford: Oxford University Press, 1971. – Рp. 1–8, 199–205.
