НОГИРОНЛИГИ БЎЛГАН ШАХСЛАРНИНГ МЕҲНАТ ҚИЛИШ ҲУҚУҚИНИ ТАЪМИНЛАШ: НАЗАРИЙ-ҲУҚУҚИЙ ЖИҲАТЛАРИ
Keywords:
ногиронлиги бўлган шахслар, меҳнат ҳуқуқи, ҳуқуқий мақом, субстантив тенглик, формал тенглик, оқилона мослаштириш, дискриминация, квота тизими, меҳнат инспекцияси, ижобий мажбуриятларAbstract
Мақолада ногиронлиги бўлган шахсларнинг меҳнат ҳуқуқий мақоми субстантив тенглик концепцияси асосида комплекс ҳуқуқий конструкция сифатида таҳлил қилиниб, халқаро ҳуқуқий стандартлар, миллий қонунчилик нормалари ҳамда эмпирик маълумотлар асосида меҳнат муносабатларида тенг имкониятларни таъминлаш муаммолари ёритилган. Формал ва субстантив тенглик моделларининг назарий фарқлари очиб берилган, «оқилона мослаштириш» принципининг ҳуқуқий табиати асосланган. Шунингдек, давлат меҳнат инспекцияси, суд ҳимояси ва иқтисодий рағбатлантириш механизмларининг роли таҳлил қилинган. Тадқиқот натижасида ногиронлиги бўлган шахсларнинг меҳнат ҳуқуқий мақомини кўп элементли тизим сифатида такомиллаштириш бўйича назарий хулосалар ва амалий таклифлар илгари сурилган.
References
Алексеев С.С. Умумий ҳуқуқ назарияси. – Москва: Норма, 2008.
Барнс К., Мерсер Г. Ногиронлик социологияси. – Кембриж: Polity Press, 2010.
Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси. 1948 йил 10 декабрь.
Nogironlar ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенция. 2006 йил. https://lex.uz /
Оливер М. Ногиронлик сиёсати. – Лондон: Macmillan, 1990.
Фредман С. Камситиш ҳуқуқи. – Оксфорд: Oxford University Press, 2011.
Ўзбекистон Республикаси Конституцияси. – Тошкент, 2023.
Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодекси. – Тошкент, 2022. https: //lex.uz
Ўзбекистон Республикасининг «Nogironligi бўлган шахсларнинг ҳуқуқлари тўғрисида»ги Қонуни. – Тошкент, 2020. https: //lex.uz /
Халқаро меҳнат ташкилоти. Nogironlik ва бандлик бўйича таҳлил. – Женева, 2019.
Усманова М.А. O‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi – ijtimoiy davlatning huquqiy kafolati. / IMRAS. Indonesian Journal of Scientific Educational, SJIF. Impact Factor (2024): 6.779. ISSN 2654-8259 VOLUME 7. ISSUE 04. april 2024. https://www.doi. org./10.5281/zenodo.11080984.
Усманова М. А. Организационно-правовые проблемы социальной защиты престарелых и инвалидов в Узбекистане. – 1995.
