ZAMONAVIY TIBBIYOTDA GIPODINAMIYANING SALBIY OQIBATLARI VA ULARNI BARTARAF ETISHNING STRATEGIK YO‘LLARI
Keywords:
gipodinamiya, jismoniy faollik yetishmasligi, sedentar xulq-atvor, yuqumsiz kasalliklar, JSST tavsiyalari, raqamli sog‘liq texnologiyalari, urbanizatsiya.Abstract
Gipodinamiya (jismoniy harakat yetishmasligi yoki sedentar xulq-atvor) zamonaviy jamiyatning eng dolzarb sog‘liq muammolaridan biridir. Ushbu maqolada gipodinamiyaning yurak-qon tomir kasalliklari, ikkinchi tip diabet, saraton, demensiya va ruhiy buzilishlar kabi salbiy oqibatlarini ilmiy va statistik jihatdan tahlil qilinadi. Shuningdek, uni bartaraf etishning zamonaviy choralari – raqamli texnologiyalar (mHealth), ish joyidagi intervensiyalar, shahar rejalashtirish va JSSTning Global Action Plan on Physical Activity (GAPPA) siyosatlari – dalillarga asoslangan holda ko‘rib chiqiladi. Bundan asosiy maqsad – gipodinamiyani oldini olish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berish va aholi orasida keng targ’ib qilish.
References
World Health Organization (2024). Nearly 1.8 billion adults at risk of disease from not doing enough physical activity. 26 June 2024.
Strain T. et al. (2024). National, regional, and global trends in insufficient physical activity among adults from 2000 to 2022. The Lancet Global Health.
World Health Organization (2018). Global Action Plan on Physical Activity 2018–2030: More active people for a healthier world. Geneva: WHO.
WHO Physical Activity Fact Sheet (2024).
O‘zbekiston Respublikasi sog‘lom turmush tarzi va ommaviy sport bo‘yicha mahalliy tadqiqotlar (2023–2024).
